Gwobr Lluniadu Kyffin Williams 2015 - Artistiaid

logo gwobr arlunio 2015

E-Arddangosfa | Artistiaid | Enillwyr


Cliciwch ar enw yr Artist am fwy o wybodaeth:


cormorant bones

1 Cormorant bones - Jo Alexander

Bullock

2 Bullock - Jo Alexander

Rwyf yn tynnu llun er mwyn dal hanfod yr hyn sydd o’m blaen, deall yn well ffurf a gofod y gwrthrych, a chyfleu’r teimladau yr wyf yn eu profi wrth sylwi ar eu bodolaeth a myfyrio yn eu cylch.

Mae tynnu lluniau’n ddyddiol yn fy nghadw’n heini ac yn gysylltiedig â’m gwaith. Rwyf yn aml yn ddiamynedd gyda fy nhaclau llunio, felly byddaf yn eu symud yn ysgafn ac yn llac, gyda chyflymder ar draws y papur, Yn y manylion, rwyf wastad yn wallus, gan ganolbwyntio’n unig ar y cyfansoddiad a’r stori.

Mae’r llun “Esgyrn Mulfran” yn adlewyrchu fy niddordeb mewn anatomi adar. Creais waith yn cynnwys ychydig o frasluniau o ddau benglog y cefais hyd iddynt ar fy nhraeth lleol. Crëwyd y llun arall, “Bustach”, o fraslun 30 eiliad a wnes wrth gerdded ar draws cae o fustych . Yna datblygais y llun hwn ymhellach gan ddefnyddio pin ysgrifennu ac inc.

3 JT - Sue Banks

Rwyf yn tynnu lluniau ac yn paentio erioed ond dim ond yn awr, yn fy chwe degau yr wyf yn cael unrhyw fath o addysg arlunio ffurfiol ac eithrio pan oeddwn yn yr ysgol.

Rwyf yn cadw llyfrau brasluniau y byddaf yn troi atynt yn wastadol a cheisiaf gofnodi rhywbeth mewn pensel neu inc bob dydd.

Rwyf yn mwynhau peintio mewn olew, dyfrlliw a thirluniau, lle ceisiaf fynegi ymdeimlad personol o ofod yn hytrach na dal pob manylyn.

4 Square Dance - Lisa Carter

Gan brofi nifer o gysylltiadau rhwng lleoedd, geiriau a phethau, rwyf yn ceisio creu gwaith sy’n edrych i mewn i bosibiliadau paentio a thynnu llun, y telynegol a’r cysáct i chwilio am ran o syniad, ymdeimlad o rywbeth, a chael hyd iddo. Canolbwyntio ar fanylion ymylol neu’r gofod rhwng ffurfiau, a gweithio gyda pherthynas iaith â gwrthrychau i annog rhywbeth arall sy’n awgrymu’n ddistaw ddigwyddiad, lle neu emosiwn y cofir amdano. Yn aml, mae cyfeiriad yn datblygu o ‘gapsiwn’ y cafwyd hyd iddo , yn aml iawn ar ffurf rhai agored megis ‘twmpath dawns’ neu mewn gwaith heiffenedig ‘book-lungs’ , mynegiannau telynegol y deuir ar eu traws yn aml wrth ddarllen barddoniaeth neu destunau Hanes Naturiol.

5 Mr Muscle and Granda's Horses - John Carroll

6 Arcadia - John Carrol

Darluniau pen bwrdd

Cyfres barhaus o luniau’n seiliedig ar fwrdd y gegin yn fy nghartref. Goleuir y bwrdd o uwchben gan un ffynhonnell. Caiff y lluniau eu gwneud â siarcol a phastel meddal ar bapur.

Mae’r bwrdd penodol hwn yn lle cyfleus i aelodau o’m teulu roi i lawr unrhyw wrthrychau a fyddo ganddynt wrth ddod i mewn i’r ystafell. Sylwais ar sut oedd y casgliad o wahanol wrthrychau’n creu cymysgedd unigryw a diddorol. Mae nifer o’r gwrthychau wedi bod yn ein teulu ers cenedlaethau ac mae atgofion arwyddocaol ynghlwm â nhw. Mae’r ffordd y mae pobl yn cyflwyno ystyr ac yn ffurfio cysylltiadau emosiynol â gwrthrychau difywyd yn fy nghyfareddu a dyma yw canolbwynt y gwaith hwn.

7 Shed On The Allotment - Sarah Carvell

8 Sprout Plants - Sarah Carvell

Gwnaed y lluniau hyn gartref gan ddefnyddio lluniau o’m llyfr brasluniau yr oeddwn wedi’u gwneud yr un diwrnod.

Roeddwn wedi bod yn eistedd ar bwced oedd ben uchaf yn isaf yn braslunio ar ddiwrnod rhynllyd ym mis Chwefror a chefais fy nhynnu at strwythurau cryf y planhigion gyda siediau’r rhandir yn gefndir iddynt.

9 Potted Plant - Patricia Clarke

Rwyf wedi dysgu fy hun gan fwyaf ond rwyf wedi mynychu dosbarthiadau dydd a nos oddi ar yr 1970au a chwrs sylfaen ysgol arlunio yn yr 1980au.

Mae fy ngwaith wedi ei dderbyn mewn nifer o arddangosfeydd ac rwyf wedi cael ychydig o waith comisiwn. Inc ar bapur ac olew ar ganfas yw fy hoff gyfryngau ond rwyf hefyd yn mwyhau dyfrlliw. Yn fy lluniau inc, ceisiaf ddal y siâp a’r awyrgylch ond mae fy mheintiadau olew yn tueddu i fod yn haniaethol gyda’r lliw y nodwedd bwysicaf.

Roeddwn wrth fy modd gyda dull o ddefnyddio inc a chŵyr. Rwyf yn defnyddio pinnau bambŵ cartref gyda’r nib wedi’i dorri i amryfal led. Mae’r rhain yn fwy cadarn na rhedyn ac yn fwy hyblyg na metel. Rwyf yn hoffi lliw. Pan fyddaf yn yr awyr agored defnyddiaf gan amlaf ddyfrlliw a gouache, a than do defnyddiaf gan fwyaf olew ar ganfas, yn aml o lun dyfrlliw yr wyf wedi gwneud braslun ohono yn yr awyr agored.

Yn yr awyr agored byddaf yn tynnu llun neu’n paentio unrhyw beth sy’n fy ysbrydoli. Gallai hyn fod yn fynydd, clogwyn, coetir neu blanhigion. Nid wyf yn gadael cartref gyda gwrthrych yn fy meddwl. Gwnaed y llun hwn gartref - un o’m planhigion tŷ ar ddiwrnod o aeaf.

10 Figure 1 - Fran Collins

11 Figure 3 - Fran Collins

Rwyf yn mwynhau disgyblaeth o luniadu’r byw, y rhyngweithio rhwng y model a’r arlunydd a’r cyfnod byr sydd gennym i ymateb i’r ystum.

Oherwydd fy mod yn gorfod gweithio’n gyflym, mae’n well gennyf dynnu llun mewn du a gwyn. Rwyf wedi bod yn defnyddio siarcol ers peth amser – cyfrwng ysgafn bendigedig. Yn fwy diweddar, rwyf wedi defnyddio inc a sialc i ehangu fy mhalet.

12 Netting The Catch - Mair Wyn Cratchley

Ciwbiaeth bennodd yr arddull a ddefnyddiaf yn fy ngwaith heddiw, ei ffurfiau wedi’u dadansoddi yn arwynebau geometreg.

Defnyddir llinellau a ffurfiau’n gyfan gwbl ar gyfer posibiliadau mynegiannol gan ddod â melodi a rhythm i’r dyluniad. Gall cyfeiriad y mae llinell yn mynd iddo ddod â thristwch neu lawenydd, gall fynegi nifer o wahanol emosiynau, daw ystumio’n fodd pwysig o bwysleisio trwy ddirgryniadau’r ysbryd diymwybod.

“The images are fed from the vision within, with just one line of play they all begin. The images appear, they don’t come twice the same, no inspiration is needed, they become a delightful game”.

13 Chris - Deborah Dalton

14 Black Headed Sheep - Deborah Dalton

Dan ddylanwad gwaith Syr Kyffin Williams, Cezanne, Giacometti a William Kentridge edrychaf am ffordd o weld a chofnodi. Yr hyn sy’n ganolog i’m gwaith yw dal symudiad trwy sylwi gofalus.

Yn 2014 cafwyd bod gennyf Syndrom Irlen. Rwyf wedi bod yn sensitif i olau erioed ac mae hyn yn ystumio’r hyn yr wyf yn ei weld.

Mae fy ngwaith yn adlewyrchu canfyddiadau gweledol personol, gan ddangos ffurf ddryslyd yng nghyd-destun y gwrthrych a’i amgylchedd. Nodweddir hyn gan linellau anwadal, yn pwysleisio symudiad; delweddau haniaethol mynych, yn adlewyrchu golwg dwbl a chyfryngau diferu yn dangos ystumiad gweledol ar destun. Wrth ddefnyddio fy iaith weledol fy hun rwyf yn trosglwyddo’r amgylchedd dryslyd hwn trwy lun, paentiad, cerflun, print, animeiddiad a fideo.

‘It is seeing which establishes our place in the surrounding world’

Berger, J. (2008) Ways of Seeing. 15th ed. London: Penguin Books.

Wrth ddal eiliadau mewn amser a gofod trwy sylwi gofalus a gwneud marciau, archwiliaf
ffenomenoleg weledol fy myd.

15 Woodland 2 - Diana Davies

Wrth gerdded trwy’r coed ger Bryncir a gweld canlyniadau didrugaredd sawl storm ddinistriol ddwy flynedd yn ôl, cefais fy narbwyllo y gellid cael prydferthwch hyd yn oed yng nghanol dinistr brawychus gan fod pethau oedd unwaith yn gudd bellach wedi’u datgelu.

Ar brydiau, mae bywyd yn cael mor gymhleth ac anodd ac mae’n bygwth eich llethu. Yn yr un modd, yn yr hyn a oedd unwaith yn rhwystr trwchus o goedwig gyda choed fertigol cryf nad oedd modd cael trwyddynt a’u canghennau cymysg fel gwaith les, roedd bellach ffurfiau ystumiedig wedi’u dadwreiddio oedd yn galluogi golau i dreiddio’r tywyllwch a dadlennu rhythmau prydferth a llwybrau posib i mewn ac allan i’r ochr arall.

Mae llawer o’m ngwaith wedi golygu canfod ffordd trwy’r hyn sy’n gymhleth. Mae fel bai llwyddo yn hyn o beth yn mynd i adlewyrchu’n gadarnhaol ar fy mywyd, a theimlaf ei fod.

16 Hope Floats Gently Away - Gareth Davies

Efallai oherwydd fy mod yn mynd yn hŷn, rwy’n teimlo bod y byd wedi mynd yn lle llawer tristach. Mae rhai o gyflawniadau dyn wedi’u boddi gan sefyllfaoedd anhapus diddiwedd - rhyfel, terfysgaeth, newyn, tlodi, difaterwch a chwant. Nid yw’n hawdd dygymod â’r gofid yr ydych yn ei deimlo pan fo’r cyfryngau yn ein peledu eto fyth â newyddion trist.

Yn ddiweddar mae fy ngwaith wedi bod yn ymgais i ganfod darluniau gweledol sy’n cyfleu’r gofidiau
hyn.

17 Transcript Quintet Canto 2014 - Becky Evans

18 Portrait of the Author as a Young Woman 1 2015 - Becky Evans

19 Portrait of the Author as a Young Woman 2 2015 - Becky Evans

Arlunydd ffiguraidd, naratif wyf i ac rwyf yn gweithio mewn ystod o gyfryngau a chaiff fy holl waith ei gynnal gan gred gadarn ym mhwysigrwydd tynnu lluniau. Er mai o’m dychymyg y daw llawer o’m gwaith, daw ‘Pum Cantores’ o ddelweddau a ganfuwyd a hwn yw’r diweddaraf mewn cyfres o waith yr wyf wedi’i gynhyrchu sy’n ceisio dal cryfder merched eiconig (actorion, ysgrifenwyr, cerddorion ac arlunwyr) a chydnabod eu rôl wrth lunio cenedlaethau’r dyfodol. Fy merch yw gwrthrych y ddau ddarn ‘Portrait of the Author as a Young Woman’ a cheisiant ddal ei chreadigrwydd a’i dychymyg. Yn ddwy ar bymtheg mlwydd oed, mae hi eisoes yn ysgrifennu’n doreithiog ac yn fedrus.

20 Five - Geoff Hewitt

Ffiguraidd yw fy ngwaith, yn edrych i mewn i’r tirlun, yn portreadu digwyddiadau cyffredin, un eiliad mewn amser a’r hyn nas dywedir. Fy mwriad yw i’m lluniau a’m peintiadau gynnig naratif sy’n gwahodd ac yn hwyluso meddwl yr edrychwr i grwydro, gan ddefnyddio ei brofiad ei hun i gael canlyniadau gwahanol a chysylltu’n agosach â’r gwaith.

Rwyf yn defnyddio amrywiaeth o gyfryngau, olew yn bennaf, ond tynnu lluniau sy’n cyfoethogi popeth yr wyf yn ei wneud. Mewn gwaith diweddar, mae gweddillion gweledol brasluniau cychwynnol a strociau brwsh cynnar wedi bod yn rhan annatod, yn ychwanegu persbectif ac yn cryfhau ffocws wrth bwysleisio crefft ac, mewn rhai achosion, byr hoedledd y gwaith.

Yn ‘Pump’, mae’r ffigurau’n syllu allan o’r gorffennol. Maent yn cynrychioli gobaith ifanc, yn chwilio ac yn mynnu boddhad o’r presennol. Yn gweld popeth.

21 Insect Index - Emma Hobbins

22 The Other Side - Emma Hobbins

Grŵp o bryfed y daethpwyd ar eu traws ar hap dros ychydig o fisoedd yw Mynegai Pryfed. Mae’n cynnwys y prydferth a’r annymunol - y chwilen garpedi a chwilen y lili yn ogystal â’r glöyn byw a gwas y neidr. Ymddengys cacynen a frodiwyd yn yr 17eg ganrif a chrybwyllir dau wyfyn mewn dwy nofel. Fe’u cyflwynir â phinnau casglwyr pryfed sy’n treiddio i mewn i gorneli pob llun yn hytrach nag i’r pryf ei hun.

Casgliad o wrthrychau bychain o arwyddocâd personol yw Yr Ochr Arall – cregyn Mair oddi ar draeth ym Môn, clasbyn breichled deuluol, pluen tylluan a darn o frithwaith Rhufeinig a gafwyd yn Tiwnisia. Mae’r lluniau ar ddogfennau cyfreithiol a daflwyd o’r neilltu ac sydd wedi’u torri i siapiau ar gefndir o glytwaith.

Mae’r ddau ddarn o waith yn adlewyrchu’r dyhead i edrych ar bethau bychain, eu cofnodi ac yna eu harddangos mewn modd sy’n awgrymu amgueddfa hynafol.

23 Dark Matter - Peter Holloway

Mae rhyw ysgogiad cynhenid yn y ddynoliaeth i ymateb yn ddigymell i’r hyn y gellir ei alw’n reddf ac, ar adegau eraill, i ddilyn yn fwriadol gynllun sy’n seiliedig ar gysyniad. Mae fy ngwaith i’w weld yn adlewyrchu hyn. Gallaf fod yn edrych i mewn i gysyniad penodol am gyfnod sylweddol o amser, ond yn sydyn mae’n newid mewn ffordd na allaf ei phroffwydo.

Awgrymaf mai ymateb i synfyfyrio heb feddwl yn hytrach na meddwl yn gyfrifyddol yw hyn. Archwiliwyd i’r syniadau hyn yn helaeth yng ngwaith Martin Heidegger yn ogystal ag yn athroniaeth Bwdïaeth Zen a Thaoaidd, ac maent wedi cael dylanwad mawr ar y ffordd yr wyf yn gweithio. Mae thema sy’n codi ei phen dro ar ôl tro yn ymwneud â gwyddoniaeth, yn gosmolegol ac yn gwantwm, yn canfod mynegiant mewn ffordd a ddisgrifir orau fel ‘llif’ a ‘pharadocs’.

Acrylic, inc a graffit yw fy hoff gyfryngau. Yn y llun ‘Deunydd Tywyll’ defnyddiais bowdr graffit oedd wedi’i weithio i’r papur â llaw.

24 Rest - Tom Horton

Mae fy nelwedd fy hun yn aml i’w weld yn fy ngwaith, er nad wyf wastad yn ystyried y gwaith yn hunanbortreadau fel y cyfryw. Maent yn fwy o gyfrwng i edrych o gwmpas syniadau o ymwybyddiaeth, hunanymwybyddiaeth ac o natur gyffredinol ein bodolaeth yn y realiti hwn.

Gall gwylio rhywun sydd wrthi’n cysgu fod yn brofiad rhyfedd – voyeuraidd bron iawn – a phan mai chi yw’r person hwnnw, mae’n brofiad hyd yn oed rhyfeddach. Mae gennyf ddiddordeb mewn mynd i’r afael â hyn.

Paentiwr ydw i’n bennaf ond weithiau caiff fy syniadau eu mynegi’n well trwy gyfrwng tynnu llun. Credaf y gall tynnu llun fod yn ddull gweithio llawer mwy sylfaenol ac uniongyrchol. Rwy’n hoffi defnyddio amrywiaeth o dechnegau gwneud marciau mewn un gwaith er mwyn gosod meysydd o brysurdeb a llonyddwch ochr yn ochr â’i gilydd.

ynys  traws

25 Ynys Traws - Huw Gareth Jones

Mae tynnu lluniau’n ganolog i’m gwaith. Mae’r llun hwn yn ymateb uniongyrchol i’m cynefin - Ynys Traws. Mae’r ynys hon ar draws y bae o’m cartref a’m stiwdio. Mae’n gwarchod y fynedfa i Borthwen neu Fae Rhoscolyn. Ynys gul o lystyfiant gwasgaredig yw hi, yn wyrdd llwydaidd yn yr haf a browngoch yn yr hydref a’r gaeaf, ac yn gartref i nythfa fawr o adar môr a’r fulfran sy’n ffynnu yn eu hamgylchiadau garw. Mae creigiau llwydlas yn rhwystr rhag hyrddiau llanwol Môr Iwerddon. Mae hwn yn un o nifer o ddarluniau ohoni, wedi’i wneud fel cofnod o amryfal gyflyrau llanwau, y tywydd a’r tymhorau, gyda rhai ohonynt yn dod yn fannau cychwyn ar gyfer paentiadau. Mae pensel yn gyfrwng uniongyrchol a digymell, yn ddelfrydol ar gyfer dal delweddau ar arfordir yn nannedd y gwynt.

26 Anglesey Show I - Brigitte Kern

27 Anglesey Show II - Brigitte Kern

28 Descent - Brigitte Kern

Pan fyddaf yn tynnu llun, ni fyddaf yn meddwl am yr hyn yr wyf yn ei wneud …. Gwnaiff y llun roi yn ôl i mi'r hyn yr wyf, yn feddyliol ac yn gorfforol, ar yr adeg a bydd yn aros yn hwy yn eich pen gan ei fod bellach yn rhan ohonoch. Bydd yn atgof ac yn adlewyrchiad o’m diddordeb dyfnaf a’m meddyliau cudd.

Fy emosiynau sy’n pennu’n syth ac yn ddigymell sut y byddaf yn tynnu llun a pha ddeunyddiau i’w defnyddio. Mae’n llacio fy mraich a fy arddwrn ac yn gadael i’r llaw chwarae, dan reolaeth neu beidio, gyda brws neu’r bin.

Y ffurf byw yn unig y mae arnaf eisiau ei dynnu; hon yw fy eiliad fwyaf gonest a chaf deimlad o ddiolchgarwch.

1. Sioe Môn I Gafr
Roedd yr afr yn dal i gnoi. Ond yna symudodd y pen, gyda’r ffurf yn newid yn y broses.

2. Sioe Môn II
Mae angen sgíl ar ran y ffermwr a’r arlunydd i gael y defaid mewn rhes; ac yna mewn eiliadau, roedd rhaid i mi frysio gyda’r bensel blwm a’i rhewi er mwyn eu dal i gyd.

3. Ar ei lawr
Os tynnwch lun yr hyn sydd ben uchaf yn isaf, mae eich ymennydd yn drysu. Mae’r ddelwedd yn gyfarwydd, ond nid yw’r ffurfiau yr ydych yn eu tynnu. Mae’n fwy o bos wedi’i roi at ei gilydd, ond bod y ddelwedd yn parhau uwch eich pen.

29 Anne - Emma Knowles

30 Beryl - Emma Knowles

31 Beryl Study - Emma Knowles

Paentio’r corff dynol yw’r elfen sydd wastad wedi hawlio fy ngwaith. Wrth gyffwrdd â’r paent a’i drin a’i drafod caniateir i mi nid yn unig archwilio nodweddion penodol person ond hefyd sefydlu ymdeimlad o empathi trwy amlygu ymateb gonest, amrwd a dilyffethair i’r hyn yr wyf yn ei weld, ei deimlo, ac yn ceisio ei ddeall. Nid mater o ffactorau esthetaidd pur, megis ansawdd arlliwiau, eglurder lliwiau, cyfrannau cywir yw hi o reidrwydd, ond y broses ei hun. Mae’r cyfnod amser cryno yn ffordd o gael yn nes, gan geisio deall hanfod bod yn fyw.

Mae’r lluniau diweddar wedi’u gwneud yng Nghanolfan Ddydd Age Concern Crossacres, Wythenshawe, Manceinion, lle rwyf yn arlunydd preswyl er mis Chwefror 2015.

32 Disgynna Frân Greyscale - James Edwin Knight

Mae fy ngwaith tynnu lluniau wedi’i wreiddio mewn awtomatiaeth: tynnu llun heb feddwl am unrhyw wrthrych na gwaith ymlaen llaw. Mae’r rhan fwyaf o’m lluniau’n dechrau gyda symudiad mympwyol neu farciau ar hap sy’n sylfaen i’r crynhoad ychwanegiadol o linellau mynych hunanadlewyrchol. Mae’r newidiadau cynhenid sy’n ymddangos trwy’r broses hon, yn eu tro, yn creu ffurfiau hunanbarhaol. Byddaf weithiau’n datblygu’r ffurfiau hyn i awgrymu dimensiwn ffiguraidd neu fytholegol i’r patrymau sydd fel arall yn dawedog a haniaethol. Dyma sut y crëwyd

‘Disgynna’r Frân’, wedi’i ysbrydoli gan deulu corvidae toreithiog Môn a Brân demiwrgaidd gellweirus casgliad o gerddi enwog Ted Hughes.

Wrth ddefnyddio inc, caniateir cywirdeb ac ystod eang, ddynamig o waith gwneud marciau, o fod yn llinellau cywrain main i fandiau tywyll a thrwchus. Mae effaith gyffredinol gweadau crychdonnog, persbectifau wedi’u hystumio ac ymdeimlad o symudiad dirgrynol yn tarddu o’r tensiwn deuolaidd rhwng yr arlliwiau gwrthgyferbyniol llwyr a chydberthynas ofodol gynyddol y llinellau.

33 Farm Talk - Karel Lek

34 Local News - Karel Lek

Karel Lek MBE, RCA yw un o arlunwyr mwyaf ei barch yng Nghymru. Fe’i ganed yn Antwerp yn 1929 ond pan oedd yn fachgen symudodd i Ogledd Cymru yn ffoadur rhyfel. Caiff ei waith ei arddangos yn helaeth ledled Cymru, y Deyrnas Gyfunol ac yn rhyngwladol.

Mae Lek yn paentio’r hyn y mae wrth ei fodd ag o: pobl, a’r tirlun y mae pobl yn ei gyffwrdd. Mae’n credu fod “y ‘dwyfol’ yn y cyffredin” ac mae’n amlygu hyn trwy’r golygfeydd distaw sy’n gwneud bywyd: bwrdd cegin, cwpl oedrannus yn cerdded ar hyd y promenâd, sgwrs mewn caffi.

Mae’n paentio gyda thrugaredd at ei gyd-ddyn a chydag empathi ag o gan weithio nes y bydd wedi dal ei hanfod.

35 Y Wern - Branwen Lisa

Y Wern

Er mor ddiddorol yw gwylio effeithiau’r tywydd a’r tymhorau ar yr olygfa hon ar draws y dyffryn o nghartref, ei phosibiliadau dychmygol oedd yn apelio fwyaf ata’i. Gallai fod yn leoliad y byddai Annie Proulx neu James Lee Burke yn ei ddefnyddio; rhywle fel Montana, wrth droed y Rockies, lle mae bobl yn dal i fyw bywydau ymylol nid annhebyg i’r cowbois a’r arloeswyr cynnar. Lleoliad i stori efallai am garwriaeth annisgwyl neu gymeriad seicopathig yn llechu yn y goedwig uwchlaw…

36 Rixton Moss - Phillip Mills

Mae’r gwaith hwn mewn inc a dyfrlliw ar bapur, un o gyfres o astudiaethau amaethyddol o fuarth fferm a theuluoedd sy’n gweithio’r mwsogl ger fy nghartref yn Warrington.

Mae’r gweithwyr yn torri seleri â llaw, sy’n lladdfa. Tyfir tatws a letys ar y fferm hefyd ac, yn ddiweddar, wair fel bwyd i’r anifeiliaid.

Rwyf wedi dod yn ffrindiau gydag un teulu’n benodol ac wedi gwneud lluniau inc o dair cenhedlaeth, yn eu cartrefi eu hunain ac wrth iddynt wneud gwaith megis golchi a phacio yn ogystal â thynnu lluniau peiriannau fferm.

Mae ymwneud â’r tymhorau a chylch natur, a chysylltiadau dynolryw â’r tirlun yn fy nghyfareddu.

37 IDWAL - Louise Morgan

Fel Kyffin Williams, caf fy nhynnu i ddarlunio a phaentio’r amgylchedd naturiol. Oherwydd y tywydd sy’n newid mor gyflym yn Eryri, mae gweithio yn yr awyr agored mor heriol. Rhaid i mi weithio’n gyflym, gan ddal y nodweddion hynny o’r tirlun sy’n weledol bwysig yn unig.

Mae fy mhroses o dynnu llun yn golygu sylwi’n agos ar siâp nodweddion tirlun a chysylltu’r siapiau hyn â’i gilydd i greu llun terfynol o’r tirlun unedig. Mae golau a thywyllwch yn newid yn barhaus yn yr awyr agored ac, o’r herwydd, nifer o luniau arosod yw’r llun a gynhyrchir mewn gwirionedd.

Cynhyrchwyd y tirlun hwn o Gwm Idwal gyda phroses o dynnu llun, golchi’r inc allan ac aildynnu llun dros y gwreiddiol sawl gwaith.

Wrth ddefnyddio’r broses hon, caniateir i mi ddal y tirlun byw a’r symudiad ynddo, gan fod y broses golchi allan ac aildynnu yn arwain at luniau arosod sy’n mynd yn un, gan roi symudiad a rhythm i’r gwaith terfynol.

38 Untitled - Gileen Savage Palmer

Mae rhyw ddiddordeb diderfyn â’r corff dynol a thraddodiad hir o’i astudio. Mae’n well gennyf i dynnu llun, yn eithaf sydyn fel arfer, er mwyn dal yr anadl einioes.

39 untitled 1 - Robert Parsonson

Wrth dynnu llun byw ceisiaf ymateb yn onest i’r hyn yr wyf yn edrych arno ac er bod hyn yn ymddangos bron yn amhosib, nid oes arnaf ofn methiant.

Rwy’n gweld y byd fel un sy’n weledol anhrefnus ac wrth dynnu llun ceisiaf adlewyrchu’r anhrefn hon.

Rwy’n mwynhau gwneud marciau, yn seiliedig ar sylwi craff, sy’n gyffrous ac yn ddiddorol i’r llygad wrth geisio peidio â bod yn nawddoglyd gyda’r gwyliwr.

Rwy’n dymuno i’m lluniau adlewyrchu fy marn yn ogystal â chynnwys rhywfaint o’m rhwystredigaeth angerddol gyda’r dasg o’m blaen a’r byd yn gyffredinol.

40 Ventilation Cover - Timothy Pugh

Arlunydd Amgylcheddol wyf i yn gweithio gyda deunyddiau naturiol a gwneuthuriedig a ddefnyddir i greu cerfluniau a lluniau penodol.

Rwyf wedi arddangos fy ngwaith celf mewn amrywiaeth eang o orielau a lleoliadau ledled y Deyrnas Unedig a thramor ac wedi bod yn arlunydd preswyl Cerfluniau a Lluniau yn Ewrop, Awstralia ac yn Unol Daleithiau America.

Rwyf wedi cynnal nifer o weithdai arlunio ar gyfer grwpiau ysgol a theuluoedd, gan helpu i sbarduno ac ysbrydoli pobl o bob oed a gallu iddynt fwynhau creu eu gwaith celf eu hunain. Yr hyn yw’r llun a dynnwyd â phensel a dyfrlliw ac yr wyf wedi’i gyflwyno ar gyfer yr arddangosfa yw braslun manwl o orchudd awyru rwber y cefais hyd iddo mewn ffatri hetiau segur yn Cumbria. Rwyf yn creu mewnosodiadau yn y ffatri ers dros ddwy flynedd ac yn ddiweddar rwyf wedi dechrau tynnu lluniau’r gwrthrychau yr wyf yn eu defnyddio yn fy ngherfluniau.

I mi, mae llun yn rhan hanfodol ac angenrheidiol o’m gwaith creadigol.

41 Tommy - Anwen Roberts

Gan fy mod wedi ymwneud â ffermio mewn rhyw ffordd y rhan fwyaf o’m bywyd, byddaf yn troi at y profiadau hyn a’r amgylchedd o’m cwmpas am ysbrydoliaeth.

Mae fy mheintiadau olew yn portreadu bywyd gwledig a bywyd ar y fferm, y bobl, yr anifeiliaid, y tywydd a’r tirlun, gan ddal agweddau niferus ac amrywiol bywyd gwaith yn ystod newidiadau tymhorol y flwyddyn.

Rwyf yn paentio ac yn tynnu lluniau erioed, ond yn llawn amser er 2008, gan arddangos yn aml ym Môn ac yng Ngogledd Cymru. Mae fy ngwaith mewn nifer o gasgliadau preifat ledled y wlad.

Rwyf yn aelod o Gymdeithas Celf Gain Gogledd Cymru, Grŵp Arlunio Ynys Môn a Fforwm Celf Ynys Môn (stiwdios agored).

42 Golau - Dylan Wyn Roberts

Yn fy ngwaith rwyf wedi ceisio dal effaith golau a’i chyfleu mor naturiol â phosib. Dal a thynnu llun y golau oedd fy mhrif flaenoriaeth yn hytrach na darlunio’r gwrthrych. Mae’n ddiddorol gweld sut mae golau’n newid gwrthrychau ac yn tynnu sylw at ddiffygion ac amherffeithrwydd ynddynt, felly’n eu gwneud yn her, yn ddiddorol ac yn fwynhad tynnu eu llun. Teimlaf fod un darn o waith syml sy’n cynnwys un gwrthrych yn unig yn gwella effaith y golau ac yn darparu ar gyfer dealltwriaeth well o ofod a ffurf yn y darlun.

43 Underneath The Arches - Judy Roberts

Rwyf yn mwynhau tynnu lluniau a phaentio pobl, adeiladau a’r tirlun lleol. Mae ffurf a phatrwm mewn pethau pob dydd o ddiddordeb i mi, yn enwedig felly'r gwrthgyferbyniad a’r siapiau a grëir gan weithio yn erbyn y golau. Rwyf wedi tynnu lluniau a phaentio erioed ond ers ymddeol a symud i Fôn yn 2007, rwy’n medru gwneud mwy o waith ac arddangos yn lleol. Acrylig a siarcol yw’r cyfryngau y byddaf yn eu defnyddio fwyaf yn fy ngwaith.

44 Not My Angel - Gilly Thomas

45 Relaxed Falling - Gilly Thomas

Gellir bod cysylltiadau rhyfedd a dwys rhwng gwrthrych a thynnwr lluniau sydd hefyd yn bodoli rhwng y gwahanol bethau a ddychmygir ac sy’n ffurfio cynnwys y gwaith.

Felly, mae’r arlunydd sy’n brysur gyda gweledigaeth benodol wedi’i synnu, wedi’i lorio, hyd yn oed, gan syniad cysylltiedig gwahanol, seren wib efallai, rhywbeth anorchfygol o’r byd real neu afreal.

Terfir yn sydyn ar lawenydd ac ymdrech benodol waith gwneud celf gan ddywediad direidus, ‘cofia dy ddiwedd’, dywediad sy’n eich atgoffa bod bywyd yn ddigon ansicr.

Mae tynnu lluniau neu wneud peintiadau fel archwilio, teimlo ffordd ar draws wyneb dau ddimensiwn, wedi’i blygu yn lledrith, yn gwneud marciau sy’n waddol llwybr y teithiwyd ar ei hyd ac nad oes ganddo unrhyw uchelgais cyrraedd.

46 Duddon Valley - Vivian Whiteley-Toyn

Mae fy ngwaith mewn tri a dau ddimensiwn yn chwarae oddi ar y cydbwysedd rhwng atgofion haniaethol a ffiguraidd y byd naturiol; wrth fanteisio ar nodweddion penodol y cyfrwng.

47 Llymgwyn - Catrin Williams

48 Aberdaron - Catrin Williams

Thema amlwg yng ngwaith Catrin Williams yw Cymreictod - neu yn hytrach ei phrofiad o fyw yng Nghymru. Mae delweddau o’i chefndir a’i magwraeth ym Meirionnydd yn mynnu eu ffordd i’r gwaith - y cartref a’r fferm; y dathlu a’r dillad; y cerddoriaeth a’r diwylliant Cymraeg; yr arferion teuluol a’r wynebau cyfarwydd.

Ers symud at y môr i Bwllheli mae ei gwaith wedi chwarae hefo delweddau’r llieiniau sychu llestri twristaidd o Gymru yn ogystal ag ymateb i’r diwydiannau morwrol lleol. Mae’r cychod a’u hwyliau, y porthladdoedd a’r tirlun sy’n ddiethr i’r ferch o fferm fynydd Llwyniolyn yn elfennau pwysig yn ei gwaith diweddar.

Dangoswyd gwaith Catrin yn helaeth ar hyd a lled Cymru, mewn orielau yn yr Alban, Lloegr ac Iwerddon - ac mae ei chyfres Ffrogiau Cerdd Dant newydd gael eu gweld mewn arddangosfa hynod lwyddiannus, Prints of Wales, a gynhaliwyd yn y Belger Arts Center, Kansas City, U.D.A. Yn ystod y flwyddyn diwethaf mae galw mawr wedi bod am ei gwaith gan gasglwyr preifat ac mae’r ymateb i’r darnau newydd wedi bod yn galonogol iawn. Mae ei gwaith yn barod mewn casgliadau preifat ym mhob rhan o Ynysoedd Prydain, Ffrainc, Yr Almaen, Hwngari, Japan, Canada ac America - ac yng nghasgliadau cyhoeddus Amgueddfa Gymreig o Gelfyddyd Fodern Y Tabernacl, Cyngor Sir Gwynedd, Oriel Ceredigion Aberystwyth ac Oriel Casnewydd Gwent.

Derbyniodd Catrin wahoddiad i gymeryd rhan mewn rhaglen arbennig Nadoligaidd o’r gyfres deledu Byd o Liw - fe’i darlledwyd yn ystod Rhagfyr 2007. Dyma’r ail dro iddi gyfrannu at y gyfres - roedd yn ymateb yn gelfyddydol i bosteri Harry Riley o Aberystwyth ar ei hymddangosiad cyntaf. Yn 2002 cynhyrchwyd rhaglen Catrin Williams - Portread gan Ffilmiau’r Bont ac fe roddodd y rhaglen gyfle iddi edrych yn ôl o’r newydd ar ei chynefin a’i dylanwadau cynnar. Dros y ddegawd diwethaf darlledwyd nifer o eitemau eraill am Catrin a’i gwaith ar amryw o sianelau teledu - S4C, BBC1 Cymru, ITV Cymru drwy Gymru; BBC2 drwy Brydain; a sianel TG4 yn yr Iwerddon.

Dros ugain mlynedd ers graddio o’r Coleg Celf yn Nghaerdydd, mae Catrin yn dal i roi ei hegni i baentio a darlunio’i byd. Mae’n datblygu cyfresi o waith unigryw, yn eu harddangos yn gyson ac yn credu’n gryf mewn annog a chefnogi artistiaid eraill - o oed y dosbarthiadau meithrin ymlaen ac o bob cornel o’r gymdeithas. Yn aml iawn daw ar draws myfyrwyr colegau celf sy’n astudio’i gwaith - myfyrwyr sy’n awyddus i drafod ei chrefft ac yn awyddus i ennyn ei brwdfrydedd.

49 Voyage - Emrys Williams

Rwyf yn gwneud gwaith yn seiliedig ar gof a dychymyg. Mae’r darnau’n defnyddio elfennau o wahanol ffynonellau; gan ddefnyddio’n aml amrywiol nodweddion sydd wedi’u cysylltu â’i gilydd i greu awgrymiadau newydd.

Yr un pryd mae gennyf ddiddordeb mewn cydbwysedd rhwng rheolaeth a siawns a gwnaf farciau bwriadol gydag elfennau o staenio a golchiad.

Fy ngobaith yw gwneud gwaith ag iddynt ddirgelwch a phresenoldeb. Eu nod yw cysylltu’r gwyliwr â phethau y cafwyd cipolwg arnynt neu a gofiwyd yn rhannol.

50 Washing Up - Dorothy M Williams

51 Oddbods 1 (wih Heart) - Dorothy M Williams

Mae’r ddau waith yma wedi esblygu’n raddol:-

Golchi Llestri
Ar ôl tynnu llun ‘Golchi Llestri’ bob diwrnod am gyfnod o nifer o wythnosau, diddorol oedd gweld yr un siapiau’n ailgodi ond ar ffurfiau ac onglau gwahanol.

Byddaf yn casglu’r brasluniau hyn ynghyd ac yn eu trefnu i ffurfio mwy o rythmau, gan ddarlunio i mewn a throsodd er mwyn creu endid cyffredinol.

Petheuach 1 (gyda chalon)
Mae’r gwaith hwn yn un o gyfres a wnes wrth ddynnu llun darnau o gymalau sgaffaldiau, astudiaethau anatomegol a defnyddio rhannau o fywluniadau.

Cyfunais yr elfennau hyn i greu ffigyrau, gan weithio’n reddfol â graffit, yn chwalu ac yn ailddarlunio ond yn gadael olion o’r marciau cynt.

52 Drift - Anna Williams

Tynnu dyfyniadau o’r amgylchedd o’m cwmpas a’u trawsnewid yn ffurf weledol trwy lun a phrint yw sylfaen fy ngwaith.

Caiff y dyfyniadau eu torri’n rhannau llai, gan ganolbwyntio ar un frawddeg neu air penodol. O hyn, gellir yna greu llinluniau yn barod i’w trosglwyddo i brint. Y byd ei hun neu’r amgylchedd lle cymerwyd y dyfyniad ohono yn y lle cyntaf yw fy ysbrydoliaeth, boed hynny’r tir, yr awyr neu wrthrychau a’r wynebau rhwng hyn oll.

Yn ddiweddar, mae fy ngwaith wedi ymwneud a syniadau o ‘wastraff’. Bob diwrnod, canolbwyntir ar ddefnyddiau na chânt eu defnyddio, gan ganiatáu iddynt drawsnewid o’u cyflwr presennol, anweithiol i rywbeth mwy deinamig; gan ailgynnau eu potensial.

Mae’r broses o dynnu lluniau a gwneud printiau yn caniatáu i’r trawsnewid hwn gael ei weld mewn camau. Mae pob marc a ychwanegir at y papur neu blât ysgythru yn fodd i ymestyn o’i gam blaenorol. Mae’r cyfrwng yn rhoi sefydlogrwydd i ddeunydd sydd wastad yn symud.

53 Bridges - Jeremy Yates

54 Distant Downpour - Jeremy Yates

Gan mai cynrychioladol yw fy ngwaith yn bennaf, mae tynnu llun trwy sylwi yn bwysig yn fy ngwaith, fel sail i waith stiwdio, fel gweddillion braslun neu er ei fwyn ei hun – gan ddefnyddio graffit ran amlaf (ar gyfer astudiaethau llyfr brasluniau) ond bellach mae gwaith mwy’n cael ei wneud gyda siarcol wedi’i gywasgu neu greon cŵyr, weithiau gyda golchiad, ar bapur neu ar fwrdd wedi’i breimio. Tirlun Cymru, cyfansoddiadau ffigyrau a phortreadau yw canolbwynt fy ngwaith. Yn fy ngwaith gorffenedig, rwyf yn defnyddio amrywiaeth o gyfryngau, dyfrlliw neu baent acrylic fel arfer, weithiau olew. Acrylig neu olew yw’r hyn y byddaf yn eu defnyddio wrth baentio yn yr awyr agored. Paent acrylig neu olew a ddefnyddir ar gyfer y gwaith ffigyrau yn bennaf a graffit neu greon pastel neu conté ar gyfer dyluniadu byw a gwaith portreadu. Felly amrywiaeth o ddulliau – rhai ar gyfer braslunio cyflym, eraill ar gyfer astudiaethau mwy bwriadol a chan nad ‘lliwiwr’ mohonof, yn gyffredinol, rwyf yn teimlo’n fwy cartrefol gyda’r marc graffeg rheoladwy na chyda paent gludiog.

55 Blackthorn Blossom - John Cahill

56 Out Walking In The Valley (after Peter Bruegel) - John Cahill

Rwyf yn cofio’n glir tynnu lluniau’r gwrthrychau oedd yn berthnasol i’m bywyd a’m byd o’m cwmpas pan oeddwn yn blentyn bychan. Rwyf yn parhau i dynnu lluniau’n rheolaidd ond yn hwyrach ymlaen daeth yn rhan hanfodol o’m datblygiad fel arlunydd.

Mae’r byd o’m cwmpas a’m cysylltiad ag o’n parhau’n brif wrthrych ac yn ystod y broses o dynnu llun gwneir cyfuniad o benderfyniadau cydwybodol ac isymwybodol. Ceir cydbwysedd rhwng gweithred wybyddol o ystyried ymlaen llaw yr hyn y bydd llun yn derfynol, a gweithred isymwybodol lle bydd yr isymwybod, wedi sesiwn faith o dynnu llun, yn cymryd drosodd wrth i mi ymgolli yn y gwaith.

Mae llawer o olau a thywyllwch yn fy lluniau ond rwyf yn ceisio cytgord rhwng arlliwiau. Rwyf yn gweithio’n araf iawn a cheisiaf gadw’r cydbwysedd dan reolaeth ac yn ystod y broses hon mae pethau’n mynd ac yn dod.

Caf fy symbylu gan dirlun Sir Benfro lle rwyf yn byw ac yn gweithio. Mae’n fy ysbrydoli i wneud celf a’i chofleidio.

57 The Lady With A Little Black Dog - Muriel Delahaye

Arlunydd ffiguraidd wyf i, yn gweithio gydag olew ar ganfas a phobl yw fy mhrif ddiddordeb. Mae ffenestr fy stiwdio yn edrych dros y traeth yn y Borth lle ‘rwyf yn byw ers dros ddeugain mlynedd ac oddi yma gallaf wylio’r gwahanol ffyrdd y mae’r bobl yn ymwneud â’r tywydd a’r môr – yn pysgota, mynd â’u cŵn am dro, padlo, nofio neu’n mynd allan i’r môr mewn cychod simsan.

Presenoldeb y môr a’i sawl awyrgylch gwahanol – boed yn storm neu’n dymestl – yn dawel neu’n llonydd, yw cefndir nifer o’m paentiadau. Byddaf yn tynnu lluniau â phensel, siarcol a phastel fel brasluniau cychwynnol er mwyn dal yr eiliad ddiflanedig a’r gobaith yw fy mod wedi dal awyrgylch traethau cyson-wlyb, llwyd a gwyrdd Bae Ceredigion.

58A Kimono For The Homeless - Glenn Ibbitson

Yn ystod ymweliad â Japan a ariannwyd gan Gelfyddydau Rhyngwladol Cymru, gwnes gyfres o luniau o aneddiadau i’r digartref dros dro mewn mannau cyhoeddus. Mae’r rhain yn cynnwys anheddau haenog parod trwyddedig; a phob un wedi’i gwarchod rhag y tywydd dan gynfas o darpolin plastig glas. Maent ar gyrion parciau a chysegrfannau ac, yn anfwriadol, maent wedi creu anghysondeb diwylliannol a gweledol trawiadol; bellach mae amddifadedd cymdeithasol hynod weledol yn gefndir i olygfeydd o fyfyrdod a harddwch.

Roedd y gwrthdrawiad hwn o eithafion esthetaidd yn fan cychwyn i mi i mewn i thema digartrefedd yn Japan. Wedi dod adref, gwnes ddyluniadau o kimonos, gan ddefnyddio’r templed confensiynol ar ffurf croes. Trwy gyfuno fy nhechneg arlunio orllewinol ag elfennau a godwyd o draddodiad graffeg Japan, datblygais ddarnau o waith lle gallai gwirioneddau cyfoes digartrefedd darfu’n ddistaw bach ar ymwybyddiaeth weledol hynod ddatblygedig a bythol. Mae’r llun hwn yn un o gyfres o ddeg.

59 Gunyulqup Valley, Western Australia - Maritsa Kelly

Mae Dyffryn Gunyulgup fymryn i mewn i’r tir o dro prydferth Smith’s Beach ar arfordir de-orllewin Awstralia.

Mae’r afon yn ymlwybro’n ddistaw heibio i lwyn yr ewcalyptws, caeau llethrog, corstiroedd a llwyni olewydd cyn diflannu i’r tywod yn union cyn cyrraedd y traeth yn ystod misoedd yr haf.

Gwnes y llun hwn yn gynnar yn y bore cyn i wres haul mis Chwefror ddwysáu. Roedd adar yn siffrwd ymysg y creigiau a’r dail sych o dan y goeden ewcalyptws lle eisteddwn a gellid gweld ychydig o gangarŵod yn symud o gwmpas ar y llethr pellaf, yn ceisio oeri yng nghysgod y coed.

Mae’r tirlun hwn yn fendigedig ac yn dawel ac yn wrthgyferbyniad â’r holl firi sy’n digwydd ar y traeth ar yr ochr bellaf i’r twyni tywod sy’n cysgodi’r dyffryn rhag gwyntoedd gwyllt a thonnau treigledig Cefnfor yr India.

60 Housekeeper - Ruth Koffer

61 Intimate space - Ruth Koffer

Rwyf yn tynnu lluniau er mwyn cael yn agosach at fywyd, dod i berthynas ddyfnach gyda’m profiad a sicrhau cyfathrebu go iawn.

Er 1999, rwyf wedi bod yn edrych i mewn i dri thraddodiad bywyd llonydd, portreadu a thynnu lluniau’r tirlun gan weithredu’n ôl mynegiant a greddf.

Mae myfyrio ac ymwybyddiaeth fyfyriol yn chwarae rhan bwysig yn fy mhroses weithio.

62 War Of The Worlds, Powerhouse - Sonja Benskin Mesher

63 The Village - Sonja Benskin Mesher

64 Mouse - Sonja Benskin Mesher

Gyda’m canolfan yng Nghymru, rwyf yn gweithio mewn cyfryngau cymysg, Celf Gain, Darluniadu a Dylunio

“Rwy’n hoffi tynnu llun.
Rwy’n hoffi natur ddisyfyd y cyfrwng a’r cysylltiad corfforol ag o
Rwy’n hoffi’r atgofion sy’n ffurfio ei hunain ar y papur.
Rwy’n hoffi’r marciau a’r patrymau”.

65 Portrait One - Nicki Orton

Daw fy narluniau o sylwi craff. Ceisiaf gadw at yr hyn a welaf a’i roi ar bapur gan roi sylw agos i fanylion.

Nid wyf yn tynnu llun o ffotograffau. Mae ffotograff wedi rhewi eiliad mewn amser. Nid oes gennyf ddiddordeb mewn atgynhyrchu’r hyn sydd wedi’i gofnodi mewn ffotograff. Mae darlun yn datblygu dros yr amser a gymerwyd yn gweithio arno.

Ar ôl edrych ar y gwrthrych, ymddengys fod rhywbeth yn yr arlunydd yn dod trwyddo i’r llun. Mae’n debyg mai yma y dechreua’r unigryw a’r annisgwyl ddod i’r wyneb.

66 Sea Sketches - Averil Rees (nee Clifford)

Yn 1993 chwalwyd fy myd yn deilchion pan gefais waedlif ar yr ymennydd ac yna strôc ar ôl llawdriniaeth. Roedd fy ochr dde yn gwbl ddiffrwyth. Roedd hi mor rhwystredig ailddysgu tynnu lluniau a phaentio gyda fy llaw ‘anghywir’ ac roedd adegau pan fu bron i mi roi’r gorau iddi.

Mae yna gymaint o leoedd y mae’n anodd cael iddynt mewn cadair olwyn a gall paentio golygfa yn y fan a’r lle fod yn eithaf anodd gyda phopeth yn gorfod cael ei le ar fy nghadair a chael ei osod ag un llaw. Fodd bynnag, byddaf yn mynd â llyfr brasluniau o gwmpas efo fi a thra oeddwn ar y Promenâd, tynnwyd fy llygad gan y llanw. Er mai canol bore heulog ym mis Awst oedd hi, roedd hi’n oer ac yn wyntog a fawr neb wedi mentro allan. Roedd rhyw ymdeimlad o ‘frys’ ynghylch llanw oedd bron yn uchel. Es i fochel ger y Bandstand a gwneud ychydig o nodiadau ysgrifenedig a brasluniau.

67 Ffenest - Michael Roberts

68 Face Drawing (Gold) - Michael Roberts

Mae fy ngwaith yn cynnwys cyfuniad o nifer o ddelweddau ffotograffig gydag astudiaeth barhaus, fanwl o nodweddion wyneb pob gwrthrych. Ceir gwybodaeth wahanol ym mhob ffotograff, ym mhob un caiff manylion y wyneb eu dadlennu neu eu cuddio, er enghraifft, gall y ffordd y mae’r golau’n syrthio ar fân dwll newid, gallai wallt sy’n lled dryloyw ddod yn weladwy neu’n anweladwy. Wrth fod â nifer fawr o ffotograffau caniateir i mi ddewis pa nodweddion i’w cynnwys wrth greu delwedd. Yna gallaf altro lefelau’r manylion, yr arlliw a’r gwrthgyferbyniad er mwyn gwella’r rhith o ddyfnder a rhoi ansawdd cerfluniol, cyffyrddadwy i’r gwaith.

69 The Way Through The Woods - Diane Rose

Trwy ddychwelyd at y pleser eithriadol o dynnu llun, o fod wedi creu mewn olew gan bennaf dros y blynyddoedd, mae’r unigrwydd distaw, myfyriol sydd ynghlwm wrth weithio gyda’r ddisgyblaeth ac o fewn y tirlun ei hun yn brofiad dyrchafol iawn.

Mae rhyngweithio â natur a phleser sgwrs gyda’r rhai y daethpwyd ar eu traws yn fy atgoffa o lwybr amser a’r ymdeimlad o hanes lle.

Yn ‘Y Llwybr trwy’r Coed’ felly, mae fy meddwl yn troi at y rhai hynny i gyd sydd wedi pasio ynghynt ar y priffyrdd hynafol ac arbennig hyn yn ein cefn gwlad, ac yma rwyf yn dwyn i gof ddarn atgofus o farddoniaeth sy’n wirioneddol ysbrydoledig.

Mae’r gerdd honno gan Robert Frost, ‘The Road Not Taken’ yn atseinio gyda’m meddyliau am yr un lle arbennig a phenodol hwn.

beneath a japanese tree

70 “o dan goeden japaneaidd, dwy ferch gymraeg yn cymryd te…”(2) - Jane Roy

Mae tynnu lluniau wedi bod yn alwedigaeth gydol oes, proses ddysgu gyson yn fy arwain i wahanol gyfeiriadau. Ceir adegau pan fod hyn oll i’w weld yn dod at ei gilydd ac mae hanfod ac ansawdd yr hyn yr wyf yn ymdrechu i’w cael yn haws cael atynt.

Anodd yw egluro beth sy’n pennu dewis ffynhonnell deunyddiau crai, mae’r diddordeb mewn gwrthrychau sydd â bywyd blaenorol yn gyson. Daw'r rhain, ynghyd â lleoedd, yn hanesyddol gydag amser ac amgylchiadau.

Mae’r gwaith yr wyf yn ei wneud ar hyn o bryd yn edrych ar ddod â gwrthrychau cwbl wahanol ynghyd er mwyn creu naratif. Mae ansawdd gyffyrddol gweithio ar bapur yn addas ar gyfer cymryd i mewn rhyw gymaint o hanfod y teimlad a ddaw o wrthrychau sydd â gorffennol.

71 HMS Victory Upper Deck Mast 2014 - Kim Whitby

72 HMS Victory Upper Deck 2014 - Kim Whitby

73 HMS Victory Exterior Plein Air 2014 - Kim Whitby

Rwyf yn gwneud lluniau o bethau sydd o ddiddordeb gweledol i mi, o’m hamgylch ac yn ddaearyddol agos; gan yn aml baentio a thynnu lluniau yn uniongyrchol yn yr awyr agored. Rwyf yn ffodus o fod wedi cael profiadau o Gymru wledig, trefi arfordirol a dinasoedd hanesyddol mawr i’m hysbrydoli. Rwyf wrth fy modd yn tynnu lluniau a bu’n hynod ddiddorol gweld sut bu i fy ngwaith tynnu lluniau esblygu’n anfwriadol yn ystod fy Ngradd Meistr Celf Gain; a hynny wrth i mi’n fwriadol ganolbwyntio ar ddatblygu fy mhaentio. Mae llyfrau brasluniau yn rhan hanfodol o’m gwaith, lle rwyf yn hoff iawn o ddefnyddio inc a dyfrlliw. Mae fy mhroses gweithio’n golygu fy mod yn edrych ac yn tynnu lluniau ar y safle am gyfnodau hir. Fel hyn, rwy’n gweld fy hun yn wirioneddol ‘dysgu’ am y lle. Yn y diwedd, gallaf weithio bron o gof ac wrth ddwyn yn ôl i’r cof.

74 Icarus - Kim James-Williams

75 Drill Hall, Aberystwyth - Kim James-Williams

“Peidiwch â mynd ar ôl y gorffennol; peidiwch â mynd ar ôl y dyfodol, canolbwyntiwch y meddwl ar yr eiliad hon”. (Siddhartha Buddha)

Tynnu lluniau yw sylfaen fy ngwaith sy’n bennaf ffiguraidd. Mae’r broses o edrych a golygu yn rhan o’m gwrthrych. Mae gennyf ddiddordeb yn y gwahanol ffyrdd y mae modd tynnu llun gwrthrychau (unrhyw beth o fynyddoedd i ffigyrau i gerrig mân i binnau) fel eu bod yn ymddangos yn bodoli mewn gofodau, ac yn sut mae’r gwyliwr yn cwblhau’r stori. At hyn, mae fy lluniau’n ymwneud â sut y gallai gofod neu ystafell symboleiddio gofod meddyliol neu gyflwr meddwl.

Mae’n dda gennyf i’r disgyrchiant fod yn drech na’r inc (neu’r paent) gyda diferion ac ysgeintiadau. Gall llun, yr un pryd, fod yn ofod lle gall unrhyw beth ddigwydd (ffigwr yn dianc, golau yn disgleirio trwy ffenestri mewn adeilad sydd bellach wedi’i ddymchwel) a hefyd bigment yn cael ei grafu i mewn i fwydion coed gyda phin bambŵ a brwsh sabl.

“Is all that we see or seem but a dream within a dream?” (Edgar Allan Poe)

76 Portrait Of Handel Jones (Items Of Equal Importance) - Lee John Phillips

77 New Mind Old Soul - Lee John Phillips

Rwyf yn gweithio ar brosiect personol ar hyn o bryd fydd yn golygu fy mod yn cofnodi’n weledol bob eitem yn sied daclau fy nhad-cu diweddar. Byddaf yn gwagio pob tin tybaco a phot jam er mwyn rhestru’n ofalus y gofod y teimlaf sydd mor bwysig i’m treftadaeth ddiwylliannol a diwydiannol. Rwyf wedi cymryd cyfnod sabothol heb dâl ac wedi ailforgeisio fy eiddo er mwyn rhoi’r amser i mi fy hun i ganolbwyntio’n llwyr ar yr ymdrech hon.

Glöwr yng nghymoedd De Cymru oed fy nhad-cu a bu farw un mlynedd ar hugain yn ôl i’r mis hwn. Does neb wedi cyffwrdd yn fawr ddim yn y sied ers hynny ac mae fy mam-gu wedi ei thrin fel beddrod fyth ers hynny. Ni fydd fy mam-gu, na’r sied honno o gwmpas am byth. Mae ethos o ‘derbyn yr hyn sydd gennych a’i drwsio’’, hanfod cenhedlaeth fy nhad-cu, wedi ildio i gymdeithas dafladwy a yrrir gan brynwyr. Dymunaf dalu gwrogaeth i amynedd, crefftwaith a chywirdeb y cyfnod hwnnw.

Mae croeso i chi ddilyn fy mhrosiect ar fy safleoedd cyfryngau cymdeithasol:
Instagram@leejohnphillips
Twitter@leejohnphillips
www.leejohnphillips.com

  

Dolenni

pixpix pix

Lleoliad


Gweld Oriel Ynys Monmewn map mwy

Cysylltu

facebook twitter

Oriel Ynys Môn
Rhosmeirch
Llangefni
Ll77 7TQ

Ffôn: +44 (0)1248 724444
Ffacs: +44 (0)1248 750282
Ebost:orielynysmon@anglesey.gov.uk


Bookmark and Share